Kierowcy „wygrywają” z Policją sprawy o zatrzymane prawo jazdy

File:St Georges Hall Court Room.jpg

Michael D. Beckwith

Jeden z dzisiejszych dzienników doniósł o dość ciekawej statystyce skuteczności działań Policji polegającej na zatrzymywaniu prawa jazdy kierowcy. Zdaniem gazety praktycznie funkcjonariusze Policji wolą profilaktycznie w chwili obecnej odebrać dokument prawa jazdy niż wystawiać mandat.

W konsekwencji sprawy, które trafiają do Sądu są w większości wygrywane przez kierowców. Jedynie bowiem w kilkunastu % spraw rozpatrywanych przez Sądy kierowcy nie jest zwracany dokument uprawniający do jazdy.

Podkreślić należy, iż nie jest to mała ilość spraw, zgodnie z danymi statystycznymi tylko w zeszłym roku Policja zatrzymała prawie 60 tysięcy dokumentów. Najczęściej w wyniku jazdy po pijaku lub środków odurzających.

W pierwszym kwartale tego roku zatrzymano natomiast dokumenty 3 tysięcy kierowców w ramach tzw. spodziewanego zakazu, czyli w sytuacji „uzasadnionego podejrzenia, że kierowca popełnił przestępstwo lub wykroczenie, za które może być orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów”.

Jaki z tej informacji wniosek dla kierowcy, po pierwsze warto się zastanowić, czy Policja miała rzeczywiste podstawy aby zatrzymać dokument prawa jazdy. Po drugie warto pomyśleć o drodze sądowej jak bowiem wskazuje powyższa statystyka prowadzenie sporu przed sądem może się opłacać.

Reklamy

Na jak długo można stracić prawo jazdy i czy po zabraniu prawa jazdy trzeba ponownie zdawać egzamin?

Czas na jaki kierowca traci uprawnienia do prowadzenia pojazdami zależy od przyczyn zaistnienia całej sytuacji. Jeżeli zatrzymanie prawa jazdy wynika z jego upływu terminu ważności, nieprzedstawienia w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu dokształcającego lub reedukacyjnego albo orzeczenia dotyczącego przeciwwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do kierowania pojazdem, to zwrot nastąpi po ustaniu przyczyny oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Nie ma zatem sztywnego terminu pozbawienia możliwości kierowania pojazdami. Jeżeli jednak od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.

Pozostałe okoliczności zabrania prawa jazdy wiążą się już z utratą uprawnień na określony czas. Minimalny okres wynosi 3 miesiące. Jest konsekwencją przekroczenia na obszarze zabudowanym dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h oraz przewożeniem zbyt dużej liczby pasażerów. Po trzech miesiącach następuje zwrot prawka, chyba że dana osoba pomimo zatrzymania została złapana na jeździe bez uprawnień, wskazany termin ulega przedłużeniu do 6 miesięcy. Jeżeli w przedłużonym okresie zatrzymania, kierowca ponownie pojedzie bez uprawnień, będzie musiał już zdawać egzamin.

Dłuższe terminy utraty prawa jazdy mogą wynikać z orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. Kodeks wykroczeń przewiduje zakaz na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Zakaz można orzec za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, niezatrzymanie pojazdu do kontroli drogowej, nieudzielenie niezwłocznej pomocy ofierze wypadku przez uczestnika zdarzenia oraz prowadzenie bez uprawnień. Zakaz orzeka się obowiązkowo za prowadzenie w stanie po użyciu alkoholu (link) i podobnie działającego środka. Przy czym na poczet zakazu prowadzenia zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy.

W przypadku popełnienia przestępstwa, za które kodeks karny dopuszcza zakaz, orzeka się go co do zasady na czas od roku do 15 lat. Sąd może orzec zakaz w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Obowiązkowy zakaz i to na okres od 3 lat do 15 grozi za wyżej wymienione przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegnięcia z miejsca spowodowania katastrofy w ruchu lub wypadku, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała.

Jeszcze surowsze konsekwencje grożą recydywiście, który ponownie popełnił czyn, za który orzeczono zakaz na czas od 3 lat lub za spowodowanie katastrofy w ruchu albo wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu innej osoby, będąc przy tym w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia. W takiej sytuacji orzeka się dożywotni zakaz.

W niektórych przypadkach, prawo przewiduje odzyskanie uprawnień do prowadzenia pojazdu jeszcze przed zakończeniem obowiązywania zakazu. Może to nastąpić na wniosek o skrócenie czasu trwania zakazu. Po ustaniu zakazu prowadzenia pojazdów albo skróceniu, należy na nowo zrobić uprawnienia.

Kiedy można stracić prawo jazdy? Część 2 – cofnięcie oraz zatrzymanie prawa jazdy.

Prawo o ruchu drogowym przewiduje także możliwość zatrzymania przez Policję prawa jazdy. Zatrzymanie prawa jazdy może oznaczać tylko zawieszenie uprawnień do kierowania albo nawet jego utratę. Poza opisanymi w poprzedniej części przypadkami, może nastąpić to jeszcze z kilku powodów: przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 50 km/h w obszarze zabudowanym, przewożenia zbyt dużej liczby pasażerów, nieczytelności prawa jazdy, podejrzenia podrobienia lub przerobienia prawka, upływu jego terminu ważności, prowadzenia pojazdu niewyposażonego w obowiązkową blokadę alkoholową, kierowania pojazdu mimo obowiązywania zatrzymania, cofnięcia prawa jazdy lub sądowego zakazu; przekroczenia tolerowanej liczby 24 punktów karnych.

Dodatkowe restrykcje dotyczą osób po pierwszym zdanym egzaminie na prawko. Starosta może cofnąć im uprawnienia, o ile w ciągu roku przekroczą 20 punktów karnych. „Świeży” kierowcy mogą również stracić uprawnienia, jeśli w okresie 2 lat od wydania im po raz pierwszy prawa jazdy popełnili przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (cofnięcie może nastąpić niezależnie od orzeczenia zakazu sądowego) lub dowolne trzy wykroczenia spośród czynu tzw. zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu, prowadzenia pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, niezachowania ostrożności na drodze wewnętrznej oraz przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 30 km/h.

Utrata uprawnień do kierowania pojazdami wcale nie musi wynikać z popełnienia przestępstwa czy wykroczenia. Można bowiem cofnąć prawo jazdy ze względu na stan zdrowia. Przeciwwskazania zdrowotne, mogą dotyczyć problemów ze wzrokiem, słuchem, zachowaniem równowagi, nerkami, cukrzycą, układem ruchu, sercowo-naczyniowym, oddechowym, nerwowym, w tym padaczki. Mogą także wynikać z choroby psychicznej, nadużywania lub uzależnienia od alkoholu i środków działających podobnie do alkoholu lub ich nadużywanie, stosowania lekarstw mogących mieć wpływ na kierowanie, a także z innych poważnych zaburzeń stanu zdrowia, które mogą stanowić zagrożenie w sytuacji kierowania pojazdami.

Zatrzymanie prawa jazdy grozi również dłużnikom alimentacyjnym. Jeżeli zobowiązany do płacenia alimentów uchyla się od obowiązku, a dokładniej przez okres ostatnich 6 miesięcy świadczył pieniądze w kwocie niższej niż 50% od ustalonych alimentów, starosta może zatrzymać prawo jazdy.

Kiedy można stracić prawo jazdy? Część 1 – sądowy zakaz prowadzenia pojazdów.

Kiedy można stracić prawo jazdy? Część 1 – sądowy zakaz prowadzenia pojazdów.

File:Robert Henry Bullock-Marsham Vanity Fair 12 October 1905.jpg

Robert Henry Bullock

W polskim prawie przewidziano sporo przypadków, w których kierowca może utracić prawo jazdy. Przypadków tych stale przybywa, bo nasz ustawodawca od pewnego czasu chętniej zaostrza przepisy drogowe.

 

Najpopularniejsze sytuacje wiążą się z orzeczeniem zakazu prowadzenia pojazdu za przekroczenie przepisów prawnych. Sprawcy automatycznie zabiera się prawo jazdy za popełnienie przestępstwa przeciw bezpieczeństwu drogowemu, jeżeli znajdował się w stanie nietrzeźwości (miał ponad 0,5 promila alkoholu we krwi albo 0,25 mg alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza) lub pod wpływem środka odurzającego. Warto pamiętać, że przestępstwem przeciw bezpieczeństwu drogowemu jest nie tylko sama jazda po pijanemu czy po zażyciu środków odurzających.

Innymi występkami, za które zabiera się prawo jazdy jest też sprowadzenie katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym lub jej bezpośredniego niebezpieczeństwa i spowodowanie wypadku. Prawo jazdy można utracić także w przypadku ucieczki z miejsca zdarzenia. Innymi przestępstwami są dopuszczenie po pijanemu do ruchu niebezpiecznego pojazdu oraz zapewnianie po pijanemu bezpieczeństwa ruchu pojazdów mechanicznych. Jeżeli sprawca dopuścił się wspomnianych przestępstw „na trzeźwo”, to i tak grozi mu utrata uprawnień, jeśli sąd przyjmie, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.

Można mieć zabrane prawo jazdy nie kierując pojazdem. Orzeczenie zakazu jest również możliwe w stosunku do współsprawcy przestępstwa albo osoby uczestniczącej w ruchu, a zatem np. pieszego lub pasażera.

Zakaz prowadzenia pojazdów można orzec także za niektóre wykroczenia, to jest: jazda po użyciu alkoholu (ponad 0,2 promila alkoholu we krwi albo 0,1 mg alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza) lub podobnie działającego środka, nieudzielenie pomocy ofierze wypadku przez jego uczestnika (obligatoryjnie), niezachowanie należytej ostrożności i spowodowanie zagrożenia w ruchu drogowym, ignorowanie kontroli drogowej oraz jazda bez uprawnień (co nie oznacza utraty uprawnień, ale niemożność ich nabycia).

Kiedy można stracić prawo jazdy? Część 2 – cofnięcie oraz zatrzymanie prawa jazdy.